Na Curaçao verbiedt ook Aruba de handel in Venezolaans conflictgoud – maar de smokkel blijft

Het Koninkrijk der Nederlanden speelde de afgelopen jaren een grote rol in de smokkel van Venezolaans ‘conflictgoud’. Uit journalistiek onderzoek waaraan ik meewerkte, bleek dat via Curaçao en Aruba tienduizenden kilo’s van goud – dat onder erbarmelijke omstandigheden illegaal wordt gewonnen om gewapende groepen mee te financieren – met vluchten van Air France-KLM in Europa en het Midden-Oosten terechtkwam. 

Een dag voor we ons onderzoek publiceerden in juni, besloot Curaçao in juni de import, export en doorvoer van Venezolaans goud door het eiland te verbieden. Aruba volgde op 25 juli.

Maar blokkades lossen het probleem slechts ten dele op. Zo wordt goud ‘witgewassen’ in buurlanden van Venezuela, zoals Colombia, waardoor het lijkt of het een andere herkomst heeft. Hoe je moet voorkomen dat ‘vermomd’ Venezolaans goud via het Koninkrijk wordt verhandeld, is moeilijk vast te stellen.

Ook de ‘gewone’ smokkel gaat gewoon door. Afgelopen week meldde de politie van Sint-Maarten in een Facebookbericht dat een uit Venezuela afkomstig privévliegtuig met een ‘grote hoeveelheid’ goudstaven was geland zonder geldige papieren voor deze lading. De bemanning en ‘meerdere personen van belang’ werden op verdenking van witwaspraktijken gearresteerd.

Goud was op weg naar de VS

Volgens overheidsbronnen die niet met naam genoemd willen worden, ging het om 25 kilo aan goudstaven. Nog eens 15 kilo werd gevonden verstopt onder enkele panelen van het vliegtuigje. 

Eén van de bronnen meldde dat het goud nog omgesmolten zou worden en hoogstwaarschijnlijk direct uit de Venezolaanse mijnen afkomstig is. In weerwil van de Amerikaanse sancties tegen Venezuela zou het goud naar een klant in de VS worden gebracht – een bewijs dat smokkelaars de autoriteiten nog steeds te slim af trachten te zijn.

Dan Nederland zelf. Dat riep in 2017 al een goudconvenant in het leven, ondertekend door vele bedrijven in de sector. De richtlijn moest hen aansporen te voorkomen dat de handel in goud bijdraagt aan gewapende conflicten en mensenrechtenschendingen.

Het convenant lijkt echter vooral een slapend bestaan te leiden. De Stichting Max Havelaar, die keurmerken voor fairtrade-producten uitgeeft, besloot eind juli te stoppen met ‘Fairtrade Goud’, afkomstig uit mijnen die het milieu amper vervuilen, en die veel respect hebben voor arbeidsrechten. De reden: een gebrek aan interesse uit de Nederlandse juwelierssector.

Lees terug:

Zo werden Curaçao en Aruba doorvoerhaven voor conflictgoud uit Venezuela Met een internationaal team van journalisten legden wij Venezuela’s goudsmokkel bloot Waarom de crisis in Venezuela Nederland (en de rest van de wereld) aangaat
Onderzoeksjournalist
Bram Ebus