37
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whatsapp
E-mail
Thomas Muntz heeft als journalist met een filosofische achtergrond altijd oog voor fundamentele kwesties. Hier bespreekt hij zo'n kwestie: wat als je het probleem van de fossiele energievoorziening bij de financiële wortel aanpakt?
Jelmer Mommers Correspondent Klimaat & Energie
Investeringen in fossiele energie hebben wereldwijd een gezamenlijke marktwaarde van drieduizend miljard euro. Maar als we klimaatverandering tegen willen gaan, zijn al die aandelen straks waardeloos, betogen groene Britse activisten. Gaat dit financiële argument iets veranderen? In de Verenigde Staten zijn er positieve signalen.

Deze activisten weten hoe ze bedrijven in duurzame energie kunnen laten investeren

We staan aan de rand van de afgrond. Niet alleen klimatologisch, ook financieel. Althans, dat is de boodschap van het Carbon Tracker Initiative. Deze activisten bestoken de financiële wereld met hun inconvenient truth: als we willen voorkomen dat de aarde verder opwarmt dan de gevaarlijke grens van 2 graden In 2005 besloot kwam een congres van wetenschappers overeen dat een opwarming van de aarde van 2 graden Celsius ten opzichte van pre-industriële temperaturen (rond 1860) het maximum is van wat huidige instituties aankunnen. dan zijn 80 procent van de nu gedane investeringen in En bedrijven die fossiele brandstoffen winnen. waardeloos.

We kunnen de brandstoffen immers niet gebruiken als we klimaatverandering willen voorkomen en kunnen ze dus ook niet te gelde maken. De situatie is volgens de activisten niet anders dan IT- of de hypothekenzeepbel. Waar investeerders denken veilig belegd te hebben, zijn hun investeringen straks niets meer waard. En die bedrijven en investeerders hebben intussen een gezamenlijke marktwaarde van Lees hier ons eerdere stuk over deze ‘koolstofbubbel’ drieduizend miljard euro.

Zij moeten dus ‘divesteren’ - hun investering terugtrekken - in fossiele brandstoffen. Groene actiegroepen en studentenorganisaties over de hele wereld proberen institutionele investeerders, zoals pensioenfondsen en universiteiten, zover te krijgen hun aandelen in fossiele bedrijven van de hand te doen.

De kracht van deze acties is dat de actiegroepen niet een moreel appèl doen op aandeelhouders, ze wijzen op de financiële kanten van het verhaal

De grootste kracht van deze acties is dat de actiegroepen niet langer een moreel appèl doen op aandeelhouders, ze wijzen simpelweg op de financiële kanten van het verhaal. Geert Ritzema, campagneleider bij Milieudefensie, vat het als volgt samen: ‘Aandeelhouders maken zich met name zorgen om de waarde van hun aandeel. Wij willen hen laten inzien dat klimaatverandering niet alleen een bedreiging is vanwege zeespiegelstijging, extreem weer, woestijnvorming en het smelten van gletsjers, maar ook voor hun aandelen.’

De initatiefnemers van de carbon bubble-campagne gaan in volle vaart door met hun ‘corporate activism.’ Onlangs brachten ze Het rapport. een rapport uit dat aandeelhouders van oliebedrijven waarschuwt voor de stijgende kosten van olieproductie. Volgens de auteurs van het rapport is de meeste olie alleen nog maar te vinden op de gekste plekken - diep in de oceaanbodem, in de kleverige teerzanden van Canada of op de Noordpool - en zal het voor bedrijven niet langer rendabel zijn de brandstoffen te delven. Waardoor hun aandeelhouders straks met waardeloze aandelen zitten.

De grootste demon van onze tijd

Afgelopen april voerde Nobelprijswinnaar Desmond Tutu de druk nog verder op: we moeten niet divesteren, maar hebben zelfs ‘een apartheid-achtige boycot nodig tegen fossiele brandstoffen.’ Tutu schreef dat in een Lees hier Tutu’s stuk. open brief in The Guardian, terwijl een synode van Engelse bisschoppen de investeringen van de Anglicaanse kerk onder de loep nam. Op de conferentie ging één bisschop zover het klimaatprobleem ‘dé demon van deze tijd’ te noemen.

‘Ons terugtrekken uit de steenkoolhandel is een kleine, maar constructieve stap’

Maar het grootste succes van de activisten is tot nu toe behaald in de Verenigde Staten. Studenten aan de Stanford-universiteit hebben het bestuur van het Een endowment-fonds is een fonds dat door middel van investeringen, aandelenhandel en renteuitkeringen een deel van een de universiteitsfinanciën dekt. Zo worden vaak beurzen aan studenten uitgekeerd vanuit het fonds. in 2013 goed voor 18,7 miljard dollar, zover gekregen niet meer te investeren in steenkoolbedrijven. Hierdoor komen ruim honderd Amerikaanse bedrijven niet langer in aanmerking voor geld uit het universiteitsfonds.

‘Ons terugtrekken uit de steenkoolhandel is een kleine, maar constructieve stap,’ aldus John Hennessy, de voorzitter van Stanford University. ‘Ondertussen gaat het werk door, bij Stanford en elders, om te komen tot toegankelijke, werkbare en duurzame energieoplossingen voor de toekomst.’

Werkt dit ook in Nederland?

In Nederland, Hier vindt je het rapport van het IEA dat de Nederlandse energiehuishouding onderzocht. een van de fossielste economieën van Europa, slaat de carbon bubble-actie nog niet echt aan. Onlangs werd bekend dat Lees hier het bericht over het pensioenfonds. APG, de grootste pensioenbeheerder van Nederland, niet zal stoppen met investeringen in fossiele bedrijven en ook niet van plan is te investeren in grote windmolenparken op de Noordzee.

Volgens APG is het nog lang geen tijd om uit fossiel te stappen en zijn investeringen in ontwikkelende projecten zoals ‘wind op zee’ veel te onzeker. Investeerders wijzen onder andere op de situatie in Spanje, waar de regering onder druk van de eurocrisis de subsidies voor zonnepanelen met terugwerkende kracht afschafte.

Een tegenslag voor carbon bubble-activisten, maar ook een tegenslag voor het kabinet en de Tweede Kamer. Zij hadden gehoopt dat pensioenfondsen het nodige geld zouden steken in hun plannen om Nederland te verduurzamen met duizenden nieuwe windmolens op zee - zoals gepland was in het energieakkoord van de Lees hier het artikel van Jelmer Mommers over het energieakkoord. Sociaal Economische Raad.

Ook Shell is niet erg onder de indruk van de zogenaamde gevaren van investeren in fossiele brandstoffen. In een brief aan bezorgde aandeelhouders schrijft vicepresident Investeringen Lees hier de brief van Shell. JJ Traynor: ‘Vanwege het langetermijnkarakter van Traynor doelt hier op de investeringen in bijvoorbeeld energiecentrales of de chemische sector die uitgaan van een terugverdientijd van bijna veertig jaar. Als een land wil overstappen van fossiele brandstof naar duurzame opwekking krijgt het niet alleen te maken met fossiele-brandstofleveranciers, maar voor een heel groot deel met energiegebruikers en hun investeerders. in de energiewereld zal iedere transitie onvermijdelijk decennia duren.’

Het bedrijf vreest niet voor ingrijpende maatregelen die haar verdienmodel onder druk zouden zetten. ‘Dat komt bovenop de groei van de vraag naar energie die zal voortduren tot het midden van deze eeuw en waarschijnlijk daar voorbij. De wereld zal olie en gas nog vele decennia nodig hebben. Dat ondersteunt zowel de vraag naar, als de prijs van olie ‘However, because of the long-lived nature of the infrastructure and many assets in the energy system, any transformation will inevitably take decades. This is in addition to the growth in energy demand that will likely continue until mid-century, and possibly beyond. The word will continue to need oil and gas for many decades to come, supporting both demand, and oil & gas prices. As such, we do not believe that any of our proven reserves will become “stranded".’

Kortom: de delving, productie en verkoop van fossiele brandstof gaat wat Shell betreft gewoon door. De conservatieve Britse minister van De beslissing van Osborne. Financiën George Osborne heeft onlangs weer fiscale voordelen verstrekt voor olie- en gasboringen in de Noordzee. En tussen alle politieke spanningen door zochten Shell, Exxon, BP en Total onlangs weer aansluiting bij het Lees hier meer over het bezoek van de oliebedrijven aan Poetin. Kremlin. Zo lijkt een fossielvrije toekomst vooral een groene wensdroom.

Maar één ding weten we zeker: als er maar genoeg mensen in paniek raken, dan klapt de boel vanzelf. Milieudefensie draagt daar graag aan bij: ‘Als Shell niet snel haar strategie omgooit, zijn de pensioenen van bijna 3 miljoen Nederlanders straks waardeloos.’

Deze tekst is gewijzigd op 01-07-2014. In een eerdere versie van deze tekst werd gesteld dat APG niet investeert in windmolens. APG investeert wel in windmolens op land, alleen niet in windmolens op zee.

Ruzie of geen ruzie, de gashandel met Rusland gaat gewoon door De nieuwe gasruzie tussen Oekraïne en Rusland maakt weinig indruk op topbestuurders uit de Nederlandse gassector. Tijdens een luxueus diner met uitzicht op de jachthaven in Huizen wordt vooral gepleit voor het in stand houden van de goede gasrelaties met Rusland. Hoe beïnvloedt het gas de geopolitieke verhoudingen? Een analyse. Lees hier de analyse

Energieplannen genoeg in Europa. Nu de daden nog Afgelopen woensdag presenteerde de Europese Commissie haar nieuwe plannen voor energie-en klimaatbeleid. Daarin staan geen harde afspraken voor meer windmolens en zonnepanelen, wel is er goede hoop voor de CO2-handel. Maar worden de plannen ook echt werkelijkheid? Lees: ‘Energieplannen genoeg in Europa. Nu de daden nog’

Benieuwd naar de rest van het artikel?

Dan kun je gewoon verder lezen. Wij geloven niet in betaalmuren, omdat we het belangrijk vinden dat onze journalistiek zoveel mogelijk mensen bereikt. Wil jij toegang tot alle verhalen? Word dan lid!

In gesprek:
Thomas Muntz
Journalist, gespecialiseerd in energie Zien jullie heil in het groene activisme van onder andere het Carbon Tracker Initiative?
Zien jullie heil in het groene activisme van onder andere het Carbon Tracker Initiative?