17
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whatsapp
E-mail
De mier is het meest succesvolle dier op aarde. Kunstenaar Dries Verhoeven houdt de mens met zijn nieuwe theatrale installatie Homo Desperatus een spiegel voor: hij bouwde 44 rampen op schaal na, bevolkt door mieren. Wat kan de mens van de mier leren?

Podcast: Mieren gaan beter om met catastrofes dan mensen

Hier een korte biografie. Dries Verhoeven (1976, Oosterhout ) maakt het zichzelf allesbehalve gemakkelijk. Is het theater wat hij maakt? Ja, maar dan zonder acteurs. Een performance dan? Het zou kunnen, maar de toeschouwers spelen onmiskenbaar een rol: ze worden onderdeel van het drama.

Met zijn nieuwste project Homo Desperatus heeft kunstenaar Verhoeven nadrukkelijk toenadering gezocht tot het museum. Omdat hij zich ergerde aan Bijvoorbeeld, waarom mag een voorstelling nooit kort zijn? Soms zou vijftien minuten genoeg zijn; maar nee, dan moeten er weer allerlei grappen omheen gemaakt om het publiek vooral maar een goed gevoel te geven. Maar bij de musea stuitte hij weer op andere muren. Dat blijkt precies te zijn wat hij nodig heeft: weerstand. Hij zegt in het interview van vandaag dat het hem dwingt te vechten voor wat hij echt belangrijk vindt.

Dat blijkt precies te zijn wat hij nodig heeft: weerstand

Bekijk hier foto’s van de installatie. Homo Desperatus, in het Dit is de website van het museum voor de informatie Stedelijk museum in Den Bosch, is een installatie met apocalyptische trekken. Hij laat 44 plekken op aarde zien waar zich op dit ogenblik rampen voltrekken. Hij heeft die plekken minutieus na laten bouwen (‘Nauwkeurigheid is waarachtigheid’). Die maquettes worden schaarsverlicht in vitrines tentoongesteld en - nu komt het - bevolkt door mieren.

Mijn eerste indruk was dat Verhoeven een wereld wil laten zien waaruit de mens verdwenen is. Maar nee, volgens de kunstenaar is de mier een personificatie van de mens. Het dier heeft namelijk een succesvolle methode ontwikkeld bij catastrofes: hij offert het individu meedogenloos op aan het voortbestaan van de soort. Het roept de vraag op of wij mensen ook individueel lijden voor lief nemen om de invasieve systemen die wij op aarde hebben geïnstalleerd draaiende te kunnen houden. De vraag stellen is hem beantwoorden.

Samen met Dries Verhoeven liep ik door dit apocalyptische Madurodam, waarin ook ironie, hoop en schoonheid een plaats krijgen (‘Met schoonheid maak je mensen zacht’). De soundtrack kregen we er gratis bij.

De Correspondent
Lex Bohlmeijer - in gesprek met Dries Verhoeven
SoundCloud

Podcast: Filosoof Hans Achterhuis is bang voor de utopie Zonder dat we het beseffen heeft de Amerikaanse schrijfster Ayn Rand (1905) invloed op ons leven. Zij heeft met haar utopie van de moderne mens het ideaal van de vrije markt en het neoliberalisme gevoed. Een gesprek over Rand met filosoof Hans Achterhuis, die vindt dat je moet oppassen met utopieën. Luister hier de podcast met Hans Achterhuis terug

Benieuwd naar de rest van het artikel?

Dan kun je gewoon verder lezen. Wij geloven niet in betaalmuren, omdat we het belangrijk vinden dat onze journalistiek zoveel mogelijk mensen bereikt. Wil jij toegang tot alle verhalen? Word dan lid!