‘Hoe heten de handige dingetjes op dit plaatje?’ vroeg ik vorige week op Facebook, Twitter en in ‘En ken je er ook een Nederlands woord voor?’

Dat bleek nog niet zo’n makkelijke vraag. Bijna iedereen kent ze, ontdekte ik al snel. En iedereen kent een term waarmee je ze kunt aanduiden. Maar welke term dat is, dat verschilt nogal.

‘Volgens mij noemen wij ze hier Tyrips,’ luidde de eerste reactie. Er zouden er nog vele tientallen volgen, inclusief spellingsvariaties, zoals tie ribs, tie raps, tyeribs en taai-rips.

Van Dale kiest voor tiewraps, aaneengeschreven, naar het Engelse tie wrap (letterlijk: bind-inpakker). Die naam komt voort uit de eerste merknaam voor de bindertjes, die wéér anders gespeld wordt: Ty-Rap.

Op Google halen ‘tie wrap,’ ‘zip tie’ en ‘cable tie’ allemaal eenzelfde aantal hits (rond de 400.000) - dat was de reden dat ik begon te twijfelen hoe het in Nederland zat. Daarnaast bleken sommige mensen nog nooit van tiewraps gehoord te hebben.

‘Misschien dat locatie wel mede bepaalt hoe het genoemd wordt,’ zei een Correspondentlid. ‘Als ik in de bouwmarkt vraag om tiewrap, word ik raar aangekeken. Hier wordt tie-rip gebruikt. Dat is op het randje van de Liemers en de Achterhoek.’

Een studievriendin stuurde me deze prachtige uit Groningen: ‘Zoals je wellicht weet ben ik op een boerderij opgegroeid en daar worden deze dingen op allerhande manieren gebruikt. In de Groningse tongval die daarbij hoort heb ik ze in mijn jeugd leren kennen als (fonetisch) taaireepjes, oftewel taairepie (Gronings, enkelvoud).’

Mijn zus uit Leiden dacht in dezelfde richting. ‘Taai-rips, ze zijn zó taai dat ze zonder schaar of tang niet kapot te rippen zijn,’ zei ze. ‘Beetje een samenraapsel, maar het werkt voor mij.’

Hoe werken ze?

In 15 seconden beeld (geluid kan uit):

YouTube

Zo werkt een tiewrap

In 56 woorden, die duidelijk minder geschikt zijn om zoiets mee uit te leggen: een tiewrap is een nylon lint voorzien van ribbeltjes. Het ene uiteinde steek je door een gaatje in het kopje aan het andere uiteinde, waar een palletje over de ribbeltjes heen glijdt. De ribbeltjes zijn zo ontworpen dat je de tiewrap wel steeds verder langs het palletje kunt trekken, maar niet meer terug: dan blokkeert het palletje.

Wat kun je ermee?

Alles. Een buurman zegt grappend op Facebook: ik noem ze ‘die plastic dingen, het alternatief van gaffertape.’ Veelvuldig genoemde huis-, tuin- en keukentoepassingen zijn het vastmaken van loshangende stukken fiets, het bijeenbinden van planten en kabels.

Veelvuldig genoemde huis-, tuin- en keukentoepassingen zijn het vastmaken van loshangende stukken fiets, het bijeenbinden van planten en kabels

Kunst kun je er ook mee maken: The Zip Tie Guy verzamelt de mooiste awesomeness op zijn geheel aan de vinding gewijde

Maar er zijn ook serieuzere toepassingen, zoals het verzegelen van stembussen. Bij de federale parlementsverkiezingen van 2010 in België werden daarvoor Colsonbandjes gebruikt, wat een in Vlaanderen bekende naam blijkt te zijn voor tiewraps, genoemd naar weer een andere fabrikant.

Een twitteraar kent ze (‘ietwat politiek incorrect’) als palestijnenbandjes. laat zien waarom. Overigens gebruikt een beetje professionele politie geen gewone tiewraps als handboeien, maar speciaal daarvoor ontwikkelde FlexiCuffs en PlastiCuffs. Die zouden de bloedsomloop minder snel afknellen.

Waar komen ze vandaan?

Ontwerptekening van de originele Ty-Rap door Maurus C. Logan.

Ontwerptekening van de originele Ty-Rap door Maurus C. Logan.

Het patent voor de eerste Ty-Rap werd in 1958 ingediend door uitvinder Maurus C. Logan van elektrabedrijf Thomas & Betts. Hij ontwierp ze om loshangende kabels in vliegtuigen te bundelen, meldt de van het bedrijf.

De eerste Ty-Raps waren van metaal - de meest gebruikte nu zijn van nylon. Op de (Europese) consumentenmarkt kwamen ze pas veel later, vermoedelijk ergens na 1978, toen het eerste patent was verlopen.

Willem Hienekamp, een Nederlandse uitvinder die een soort spin-off heeft uitgevonden naar aanleiding waarvan ik me in het onderwerp begon te verdiepen, mailt:

‘Ik herinner me dat rond 1970 bedrading in installaties bij Philips nog werd gebundeld door vastknopen met een lange doorlopende draad tot ‘kabelbomen’. Ik geloof dat pas rond 1980 de kunststof bandjes gewoon in de handel kwamen. Eerst als dure dingen voor de specialist: de Ty-Rap. Er kwamen nog allerlei nieuwe patenten.’

Thomas & Betts zegt nu vijfhonderd verschillende varianten te verkopen, onder meer van roestvrij staal.

Is er een Nederlandse naam?

Nederlandse namen die je wel op verpakkingen tegenkomt zijn kabelbinders, bindbandjes en bundelbandjes.

Kabelbinder vinden velen te summier - je kunt er immers alles mee. Zoals een lid legt: ‘Allesbinder zou een betere naam zijn, maar die is door de voedselindustrie gekaapt.’ Een vergelijkbaar probleem heeft het zeer toepasselijke ‘snelbinder.’

Als we collectief ons best doen kunnen we misschien nog wat mooie vondsten populariseren, zoals ‘trekbandje’ of ‘trekbinder’ - vooral die laatste, waar meerdere mensen mee kwamen, vind ik ijzersterk. Dank aan alle leuke bijdragen via de verschillende kanalen. Wil je je naam terugzien bij je aangedragen suggestie, stuur me dan even

In dit verhaal lees je waarom ik me hier zo in verdiep

Waarom veroveren sommige uitvindingen de wereld en andere niet? Uitvinden, hoe doe je dat eigenlijk? En wat bepaalt of je idee werkelijkheid wordt en de wereld verandert? Die grote vragen over innovatie wil ik de komende tijd beantwoorden, aan de hand van een heel kleine uitvinding van... een van onze leden. Lees het verhaal van Thalia hier terug

Wil je mijn zoektocht volgen?

Abonneer je op mijn verhalen via mijn nieuwsbrief Waarom veroveren sommige uitvindingen de wereld en andere niet? Als je je inschrijft houd ik je op de hoogte van mijn verhalen. Schrijf je hier in!

Meer uit deze reeks

Iets uitvinden is een eitje, vergeleken bij je uitvinding verkopen Wie een - mogelijk geniale - uitvinding doet, denkt misschien dat het werk erop zit. Maar drie Nederlandse uitvindingen laten zien dat het dan pas echt begint. Lees en luister hoe de uitvinders van de Rolykit, onhoorbare luidsprekers en het levensreddende autoprogramma ESP het aanpakten.

Welke fictie over innovatie moet je gelezen of gezien hebben? Tientallen tips voor boeken en films met innovatie als centraal gaven jullie de afgelopen weken, zowel fictie als non-fictie. De meeste staan onder deze speciale oproep - met heel veel dank aan iedereen die eraan bijdroeg. Bekijk de leeslijst onder deze oproep

Nieuwe mode: sokken die je de rest van je leven kunt dragen Hoe breng je onverslijtbare spullen op een markt die draait op het gegeven dat we nieuwe dingen blijven kopen? Ik belde met Buymeonce.com, een Londense webshop die alleen spullen verkoopt die tig jaar moeten meegaan. Lees mijn verhaal hier terug

Weg met duurzaamheid, op naar tijdelijkheid, zegt deze architect Is duurzaamheid de oplossing voor onze wegwerpmaatschappij? Juist niet, zegt architect Thomas Rau. We moeten leren accepteren dat we hier maar tijdelijk zijn, en dat we dus geen spullen voor de eeuwigheid zouden moeten maken. Lees het interview met Thomas Rau hier terug

Een uitvinding die niet stuk kan? Problematisch! Investeerders zien weinig financieringsmogelijkheden voor uitvindingen die niet verslijten, terwijl we die natuurlijk juist willen hebben. De documentaire The Lightbulb Conspiracy laat zien hoe dit mogelijk is: de wegwerpartikelen die nu de planeet vervuilen houden onze economie draaiende. Lees mijn aanbeveling hier terug

Andere verhalen over innovatie

Zo dwong één slim bedrijfje de hele Amerikaanse auto-industrie tot vernieuwing Sinds Tesla Motors via Toyota de capaciteit kreeg om honderdduizenden elektrische auto’s per jaar te produceren, zijn zelfs de meest conservatieve autofabrikanten gedwongen om mee te gaan in een revolutie die hun corebusiness, de benzineauto, bedreigt. In de bedrijfsbiografie Tesla Motors laat elektrische-autospecialist Charles Morris zien hoe Tesla dat voor elkaar kreeg. Lees mijn verhaal hier terug De nieuwste technologie in elektrische autoland: geluid Nu we eindelijk een auto hebben die geen geluid meer maakt, blijken we de herrie toch nodig te hebben. Doordat je de elektrische auto bij lage snelheden niet aan hoort komen, gebeuren er relatief veel meer ongelukken met fietsers en voetgangers. Daarom wordt er getest met het toevoegen van kunstmatig geluid. Hoe moet dat klinken? Lees mijn verhaal hier terug Maak kennis met de grootste uitvinder aller tijden Ze heeft de meeste patenten op haar naam. Bijna alle grote innovaties van de afgelopen eeuw komen bij haar vandaan. Alleen: ze krijgt nooit de erkenning die ze verdient. Tijd om daar iets aan te doen. Lees hier het verhaal terug