De eerste dag van 2017 is een prima dag om even terug te gaan naar 1896. Op de universiteit van Stockholm werkt op dat moment de Zweedse natuur- en scheikundige Svante Arrhenius aan een De uitstoot van broeikasgassen zoals CO2 kan ervoor zorgen dat de atmosfeer meer warmte vasthoudt, stelt Arrhenius. Warmte die normaal van het aardoppervlak wordt gereflecteerd en weer de ruimte in gaat, wordt door broeikasgassen teruggekaatst en blijft zo hangen in de dunne schil atmosfeer die de aarde omspant.

Nu we 120 jaar verder zijn, kunnen we zelf waarnemen dat de aarde opwarmt als gevolg van Volgens klimaatpanel IPCC is het dat menselijke activiteit de oorzaak is van de huidige Vorig jaar sneuvelde het ene na het andere We weten inmiddels zeker dat we het dat de menselijke beschaving mogelijk maakte, aan het ontwrichten zijn.

Daarom kwamen vorig jaar alle landen van de wereld in Parijs samen. Ze spraken met elkaar af dat de uitstoot tussen 2050 en 2100 naar nul moet en dat we de opwarming zouden proberen te beperken tot maximaal twee graden Celsius. In reactie op de dreigende klimaatontwrichting is een groene-energierevolutie op gang

We hebben nog geen enkele garantie op een goede afloop

Maar er zit een addertje onder het gras. Ondanks Parijs en ondanks de ontzagwekkend snelle groei van duurzame energie, hebben we op dit moment nog geen enkele harde garantie dat de landen van de wereld hun fossiele reserves – kolen, olie en gas – in voldoende mate onder de grond zullen laten zitten. Sterker: als we de nu al bekende reserves opgraven en verbranden, verspelen we iedere kans op een toekomstig veilig leefklimaat.

Alleen al de 200 grootste beursgenoteerde kolen-, olie- en gasbedrijven hadden in 2016 samen bijna aan potentiële CO2-uitstoot op hun balans staan - bijna de helft van wat we nog En dat terwijl:

  • deze bedrijven nog steeds nieuwe reserves aanboren. Shell bijvoorbeeld houdt nu al rekening met mogelijk catastrofale klimaatverandering, toch gaat het bedrijf verder met het zoeken naar méér fossiele energie;
  • ruim van alle fossiele reserves in handen is van staten, niet van private bedrijven.

Er gaapt kortom een enorme kloof tussen de ernst van het probleem, de afspraken van alle landen op aarde en de acties van fossiele energiebedrijven, die aan hun oude bedrijfsmodel. In het huidige tempo zullen we tussen 2030 en 2045 de verspeeld hebben om de opwarming onder de te houden. Dan is ons ‘koolstofbudget’ op.

Indirect zijn wij daar allemaal een beetje verantwoordelijk voor. Door ons gebruik van fossiele brandstoffen, maar ook omdat we toestaan dat ons geld nog steeds in fossiele energiebedrijven wordt geïnvesteerd. Met name ons pensioengeld, dat belegd moet worden met oog voor de publieke zaak en toekomstige welvaart, wordt nu vaak nog gebruikt om olie, kolen en gas te winnen – brandstoffen die onze toekomst juist ondermijnen.

Tussen twee derde en vier vijfde van alle bekende fossiele brandstoffen moet Om dat haalbaar te maken, moeten we niet alleen een nieuwe energievoorziening opbouwen. We moeten de oude fossiele energievoorziening ook actief afbreken. Alle sectoren die nauwe banden hebben met de fossiele energievoorziening, moeten op termijn drastisch veranderen of verdwijnen.

Dus: alle euro’s op groen

Zorgen dat er vanaf nu alleen nog geld geïnvesteerd wordt in bedrijven die zich gedragen in lijn met de doelen van Parijs is een supereffectieve strategie om de energietransitie te versnellen.

Sinds een paar jaar voeren activisten van de divestment-beweging campagne om te zorgen dat grote beleggers de fossiele industrie de rug toekeren. Mede dankzij hun doorzettingsvermogen, is een enorme kapitaalveschuiving van fossiel naar groen op gang gekomen. Inmiddels hebben bijna 700 instellingen en bijna 60.000 particulieren - met een gezamenlijk vermogen van ruim 5 biljoen dollar - beloofd hun geld gedeeltelijk of geheel terug te trekken uit de fossiele industrie. Wat ze uit fossiel halen, kunnen ze herinvesteren in schone energie.

Dit is de succesvolste klimaatcampagne ooit (en jij kunt meedoen) Mainstream investeerders keren de fossiele industrie de rug toe. Ze komen in beweging door keiharde druk van de activisten van 350.org en hun divestment-beweging. Een portret van de succesvolste klimaatcampagne ooit - en hoe jij er zelf aan mee kunt doen. Lees mijn verhaal hier terug

Je kunt dit zien als een morele overwinning. Aartsbisschop Desmond Tutu vergelijkt de divestment-beweging met de boycot van het Zuid-Afrika van de apartheid en zegt: ‘mensen met een geweten moeten hun banden verbreken met de bedrijven die het onrecht van klimaatverandering

Maar het is inmiddels ook een harde economische realiteit. Blackrock, de grootste vermogensbeheerder ter wereld, wil bijvoorbeeld van bedrijven weten zij lopen door klimaatverandering en klimaatbeleid. Wie niet goed met de risico’s omgaat, is op termijn geen gewenste investering meer.

Of, iets bouder gesteld: alle investeringen in fossiel zijn nu risicovol. Het wordt dus ook tijd dat pensioenfondsen met hun voeten gaan stemmen tegen bedrijven die zich niet gedragen in lijn met de doelen van Parijs. Slimme investeerders zoeken juist naar manieren om te aan de energietransitie.

Roep je pensioenfonds, bank en verzekeraar op om alleen nog in duurzaamheid te investeren

In Nederland is tot nu toe vooral veel druk uitgeoefend op het grootste pensioenfonds: ABP. Dankzij de activisten van de Nederlandse Fossielvrij-campagne hebben de burgemeesters van en ABP opgeroepen te stoppen met fossiele beleggingen. Iedereen kan deze beweging kracht bij zetten. Dus:

Op dit moment worden er al gesprekken gevoerd tussen (vertegenwoordigers van) grote investeerders en de fossiele industrie. Fondsen zoals ABP zeggen druk uit te oefenen op bedrijven zoals Shell, maar het is nooit duidelijk in hoeverre ze dat daadwerkelijk doen en met welk effect. De gesprekken vinden plaats achter gesloten deuren.

Laten we dus een publiek gesprek op gang brengen over de vraag waar we ons geld in willen investeren. Ik ben bijzonder benieuwd wat voor antwoorden de pensioenfonden geven, over hun om wel of niet uitsluitend groen te beleggen. Laat het me weten door reacties te delen in de bijdragen of ze door te sturen naar

Deze acties werken als we ze samen doen

‘Keer op keer blijkt dat de geschiedenis in beweging wordt gezet door grotere bewegingen, of we het nu hebben over de afschaffing van de slavernij of de totstandkoming van de democratie.’ Dat Rutger Bregman twee jaar geleden, toen hij hier op De Correspondent de ‘Ik Stap Over Van Bank Week’ initieerde. Dat was dé stap die iedere burger kon zetten om de financiële sector iets beter te maken. Eenvoudig en effectief, mits grote groepen mensen meedoen.

Voor wie de smaak te pakken heeft, zijn er nog meer opties om deze beweging te versterken:

  • Zet jouw gemeente, religieuze instelling, sportvereniging, favoriete museum of het goede doel dat je steunt onder druk om groen te investeren en bankieren.
  • Of overweeg een aandeel te kopen van de aandeelhoudersbeweging die Shell wil vergroenen.

Dus? #geldopgroen.

Wanneer? Deze week.

Deadline? Zondagavond, 8 januari 2017.

Zegt het voort!

Wil je een mailtje ontvangen als ik een nieuw verhaal publiceer? Dat kan! Bij iedere noemenswaardige nieuwe publicatie over klimaat & energie op De Correspondent stuur ik een nieuwsbrief uit. Meld je hier aan om die mails te ontvangen (gemiddeld eens in de tien dagen en hoogstpersoonlijk). Meld je hier aan

Meer lezen?

Liggen Shellmedewerkers wakker van het klimaat? Ik vroeg het hun Dit jaar spreek ik tientallen werknemers van Shell. Hoe kijken zij naar de toekomst van hun bedrijf en onze planeet? In dit artikel verzamel ik de belangrijkste inzichten die ik onderweg opdoe. Lees het verhaal van Jelmer hier terug

Deze analist weet het zeker: fossiele energiebedrijven hebben hun beste tijd gehad Kolen-, olie- en gasbedrijven zijn geen veilige investering meer. Pensioenfondsen moeten er zo snel mogelijk uitstappen en hun geld op groen zetten. Dan lopen ze minder risico én kunnen ze bijdragen aan de transitie naar duurzaamheid. Dat zegt financieel analist Mark Campanale. Lees het verhaal van Jelmer hier terug