Sinds vorige week houdt Harvey huis in de Golf van Mexico en in Texas. Zondag begon De schade loopt in de tientallen miljarden en

Wat heeft zo’n storm te maken met de opwarming van de aarde? Kun je zeggen: deze ramp is veroorzaakt door klimaatverandering?

Nee, dat kan niet. Klimaatverandering is nooit een oorzaak, maar speelt wél een rol.

Dat wordt niet zo vaak helder uitgelegd. Je kunt allerlei maar de rol van het klimaat blijft daarin onderbelicht. Klimaatjournalist David Roberts is een uitzondering:

Denk bij ‘opwarming’ voortaan aan ‘extra zwaartekracht’

Roberts vergelijkt de invloed van het klimaat met de invloed van de zwaartekracht.

Stel dat je de zwaartekracht 1 procent ‘krachtiger’ kon maken. Over de hele wereld zullen mensen vaker struikelen en vallen. Kun je dan zeggen dat ze zijn gestruikeld omdat de zwaartekracht is ‘veranderd’?

De zwaartekracht is een van de omstandigheden die een rol speelde bij het vallen, maar niemand zou zeggen dat het de oorzaak was

Nee, voor iedere keer dat er iemand valt zijn er omstandigheden en oorzaken aan te wijzen: het was glad, of iemand lette niet op, wat dan ook, schrijft Roberts. De zwaartekracht is een van de omstandigheden die een rol speelde bij het vallen, en dit waarschijnlijker maakte. Maar niemand zou ooit zeggen dat het de oorzaak was.

Zo is het ook met klimaatopwarming. Een hogere temperatuur kan een van de omstandigheden zijn die een storm heviger maakt, maar het is er niet de oorzaak van.

Waarom deze metafoor zo raak is

Het goede van deze vergelijking is dat je begint te zien dat het klimaat altijd een rol speelt in onze levens. De mensheid draait de thermostaat van de wereld hoger (omdat méér uitstoot van broeikasgassen ervoor zorgt dat de atmosfeer méér warmte vasthoudt). Dat heeft gevolgen voor het ijs op de polen, voor de zeespiegel, voor kuststeden, voor en voor hagelstormen in oktober.

Maar we zullen van geen enkele storm of droogte of overstroming ooit met honderd procent zekerheid kunnen zeggen: ‘die komt door onze CO2-uitstoot.’ We kunnen wel van alle veranderingen die we waarnemen zeggen: die zijn beïnvloed door de gevolgen van menselijke uitstoot.

Zo weten we bijvoorbeeld dat stormen het beter doen boven warme zeeën en dat ze meer regenwater over het land uitstorten als het warmer is - warme lucht kan namelijk meer waterdamp vasthouden. Door de opwarming wordt het dus waarschijnlijker dat tijdens een storm zoals Harvey de

Dat maakt opwarming nog niet de oorzaak van verdrinkingen in Houston.

Het is een subtiel, maar belangrijk onderscheid. Het stelt ons in staat om de gevolgen van klimaatverandering niet groter te maken dan ze zijn, maar ze ook niet te negeren.

We weten steeds beter hoe groot onze invloed is

Een relatief jonge tak van de klimaatwetenschap beschrijft in detail hoe groot de invloed van klimaatverandering is op specifieke stormen, droogtes en overstromingen. Op basis van modelstudies valt dan bijvoorbeeld te zeggen: ‘in meer dan 60 procent van de onderzochte gevallen viel met redelijke zekerheid te concluderen dat het extreme weer

Wat dus niet hetzelfde is als zeggen dat het extreme weer erdoor werd veroorzaakt. Op de website Carbon Brief kun je precies lezen hoe wetenschappers extreem weer

Wil je meer weten over het verband tussen de opwarming en orkaan Harvey? Lees dan ook de commentaren van en dit stuk in Naomi Klein benadrukt op The Intercept het belang van een gesprek over klimaatverandering,

Climate change did not “cause” Harvey, but it’s a huge part of the story 'With more heat energy in the system, everything’s going to get crazier — more heat waves, more giant rainstorms, more droughts, more floods. That means climate change is part of every story now. ' Lees het stuk van Roberts hier.

Wil je dit onderwerp volgen? Als correspondent Klimaat & Energie onderzoek ik de oorzaken van de klimaatcrisis en onze toekomst op een steeds warmere aarde. Blijf op de hoogte via mijn wekelijkse mail

Lees verder:

Op deze kaart zie je de menselijke vingerafdruk op hittegolven, droogtes en overstromingen Een jonge tak van de klimaatwetenschap – ‘attributie’ – verbindt concrete gevallen van extreem weer met de gestaag stijgende temperaturen. De website Carbon Brief heeft de bevindingen van 140 studies op één veelzeggende kaart verzameld. Lees hier de notitie De tragiek van het klimaat: als de uitstoot stopt, gaat de opwarming door Het klimaat reageert vertraagd op de verandering die wij veroorzaken. Zelf als we nu op de ‘stopknop’ zouden drukken, duurt het nog decennia voordat de opwarming stopt. Lees het verhaal van Jelmer hier terug Een jaar na Standing Rock is het verzet tegen Donald Trump springlevend Het indiaanse reservaat Standing Rock werd een jaar geleden wereldberoemd omdat duizend indianen, veteranen en activisten er gezamenlijk protesteerden tegen de komst van een oliepijpleiding. Die tegenhouden is niet gelukt. Maar het verzet leerde ons wel te dromen. Lees het verhaal van Naomi Klein hier terug