Een documentaire uit 1994 over een voetbaltrainer die je waarschijnlijk niet kent - dat klinkt niet echt als een kijktip. En toch beveel ik je van harte aan deze documentaire te kijken.

Waarom?

Heel simpel: een betere documentaire over voetbal dan An Impossible Job, over de vorige week ex-bondscoach van Engeland Graham Taylor, zal waarschijnlijk nooit worden gemaakt.

Dat wil zeggen: nooit zul je nog eens zo een belangrijke voetbaltrainer komen als in deze

De camera neemt je mee naar plaatsen die je anders nooit zult zien. In de kleedkamer met de spelers, bij de tactiekbespreking, bij zijn functioneringsgesprek, en, bovenal, praktisch op schoot bij Taylor tijdens wedstrijden. De kijker krijgt, kortom, een eerlijk en volledig beeld van zijn werk als bondscoach.

En het vernietigde zijn reputatie voorgoed.

Do I Not Like That

Mocht je de illusie hebben gehad dat coaches op persconferenties weliswaar in clichés praten, maar in de kleedkamer of op de bank vernuftige dingen zeggen, dan had je die niet meer na het kijken van An Impossible Job.

Taylor stapelt een serie dommigheden, scheldpartijen, en andere blijken van verbale incompetentie op elkaar die tot de Engelse voetbalfolklore zouden gaan horen - afgetopt met een recordaantal uitingen van fuck en fucking.

Do I not like that,’ prevelt hij in ongrammaticaal Engels, als karakteristiek slechte passing van zijn spelers tot een tegendoelpunt leidt. Die uitspraak zou een klassieker worden, en de officieuze titel van de film.

Vlak nadat Engeland een wedstrijd wint, doet hij in de kleedkamer een poging tot een heroïsche speech die de spelers voorbereidt op de volgende wedstrijd. Een wedstrijd waarvan heel Engeland weet dat die gewonnen moet worden, wil de ploeg kans houden op het WK.

Taylor wordt van onder gefilmd en ziet eruit als een fan van middelbare leeftijd die per ongeluk de baan van bondscoach had gekregen

What we mustn’t do,’ houdt Taylor zijn spelers voor, ‘is lose to them.’ Waarop hij, na een korte stilte de open deur herhaalt. ‘Is lose to them.’ En ook Taylor klinkt er niet slimmer door.

Op een zeker moment weet Taylor niet wie er geblesseerd op de grond ligt. Een voorstel tot het inbrengen van spits Ian Wright ‘beargumenteert’ hij met ‘het is echt een wedstrijd voor Wrighty om te scoren, het is echt een wedstrijd voor Wrighty om te scoren.’ Verder lijkt hij er zelf debet aan dat zijn sterspeler Paul Gascoigne geschorst is voor de beslissende wedstrijd tegen Nederland.

De camera en microfoon registreren feilloos dat hij op de training Gascoigne instrueert de tegenstander ‘pijn te doen.’ In het volgende shot zie je Gascoigne een Pool torpederen. Waarna Taylor klaagt dat Gascoigne is geschorst.

De cameravoering maakt alles nog wat wreder voor Taylor. Hij werd in close-up en, in een wedstrijd tegen Noorwegen, van onder gefilmd. Het resultaat was dat hij eruitzag als een schreeuwende, hulpeloze nitwit - een fan van middelbare leeftijd die per ongeluk de baan van bondscoach had gekregen.

Een lieve smokkelaar

De documentaire is gefilmd tijdens de mislukte kwalificatiereeks voor het WK 1994, tussen eind 1992 en eind 1993.

Na het mislukte EK van 1992 was hij al het mikpunt van gemene kritiek - Engelsen associeerden Taylor met een koolraap, als gevolg van een nauwelijks te volgen van The Sun. De mislukte kwalificatie voor het WK leidde tot zijn ontslag en een hetze. De film leidde

Als je de film terugkijkt, oogt dat behalve wreed ook onterecht. Taylor komt misschien niet over als tactisch genie. Maar dom is hij niet. Jaren voordat het boek Soccernomics het presenteerde als een van data-analyse, vertelt Taylor zijn spelers dat inswingende corners gevaarlijker zijn dan outswingers.

Hij snijdt ook het grote probleem van het Engelse voetbal aan: dat de spelers te veel wedstrijden moeten spelen en daardoor fysiek en mentaal zijn tijdens EK’s en WK’s (die na het reguliere seizoen plaatsvinden) - nog een actueel

Taylor blijkt verder een lieve, toegewijde, fatsoenlijke man. Als hij vanaf de bank hoort hoe een supporter de speler John Barnes uitkaffert, spreekt Taylor hem vermanend maar vriendelijk toe, als de vader des vaderlands. ‘You’re talking about another human being so just watch your language.

En hij helpt de documentairemaker - ook als hij nauwelijks nog baat kan hebben bij de aanwezigheid van de camera’s. Als de KNVB de filmploeg toegang tot het stadion weigert, geeft Taylor de mannen een officieel trainingspak en hen zo De Kuip binnen.

Precies: de mannen wiens film enkele maanden later Taylors reputatie vernietigt.

Het is de schuld van de scheids

Kortom: je krijgt sympathie voor Taylor. En hij is zeker niet de slechtste trainer. Hij was bijvoorbeeld een tactiekvernieuwer. Dat weten we van Met en Aston Villa behaalde hij geweldige resultaten, met weinig elegant, maar zeer doordacht voetbal.

Zijn enige probleem is dat Engeland verliest. Als dat niet was gebeurd, dan was zijn verbale incompetentie geen verbale incompetentie geworden, maar eerder Cruijffiaanse buitenissigheid.

Maar kun je het Taylor kwalijk nemen dat Engeland verliest? Engeland deed eigenlijk nooit anders dan en zou het na Taylor ook nauwelijks beter doen. Verder is de invloed van een bondscoach op een ploeg marginaal - je hebt de spelers maar een paar dagen per jaar bij je. De onder de spelers helpt ook niet. En ten slotte is het geen schande om het niet te redden in een poule met Nederland en een Noorwegen.

En al helemaal niet als dit mede te danken is aan een werkelijk wanstaltige beslissing van de scheidsrechter in de beslissende wedstrijd tegen Nederland. Taylor gaat in enkele minuten door diverse emotionele staten, van geërgerd tot woedend tot cynisch tot berustend, terwijl de camera het eerlijk en genadeloos registreert.

Het zijn de slotscènes van een vlieg-op-de-muur-documentaire zoals die nooit meer zal worden gemaakt in het topvoetbal. Anno 2017 is vrijwel iedereen in het voetbal zich bewust van de macht van de camera. Anno 1992 was de bondscoach van Engeland dat blijkbaar niet.

De grote winnaar van die naïviteit is de kijker.

YouTube

Kijk hier de volledige documentaire terug.

Op de hoogte blijven van de belangrijkste bijzaak in het leven? Van de economie achter het voetbal tot de nieuwste ontwikkelingen in het trainersvak: de nieuwsbrief van Michiel is een must read voor iedere amateur-bondscoach die zijn vrienden te slim af wil zijn als het weer eens over voetbal gaat. Meld je nu aan voor mijn nieuwsbrief

Meer kijken, of meer over coaches?

De carrière van deze trainer bewijst: voetbal is soms heel progressief Voetbal is oerconservatief. Aan de zijlijnen van de Eredivisie domineert al jarenlang één menstype: de witte ex-profvoetballer van middelbare leeftijd. Maar er zijn uitzonderingen. Zoals Sjors Ultee (29), die bij FC Utrecht binnen de kortste keren assistent-trainer werd. Gaat hij de kans krijgen om hoofdtrainer te worden? Lees mijn verhaal hier terug Kijken: Zo voelt het om als Nederlandse jongere in de gevangenis te zitten Sjoerd Oostrik kreeg toestemming te filmen in een jeugdgevangenis. Zijn documentaire Hier is het nooit stil volgt drie jongeren die jeugd-TBS hebben gekregen. Kijk hem nu online. Meer over Hier is het nooit stil Als je de situatie in Zuid-Korea wilt begrijpen, moet je deze film bekijken In de week dat er een arrestatiebevel is uitgevaardigd tegen de baas van Samsung, presenteren we de film Samsung Galaxy. Een onthutsende inkijk in het bestaan in Zuid-Korea, via een reeks foto’s van een jonge vrouw die haar dagelijks leven met ons deelt. Een leven dat niet zonder Samsung kan. Kijk de film Samsung Galaxy hier