‘Hoe is het weer vandaag? Moet ik een paraplu meenemen?’

Een man staat voor zijn raam, hij kijkt naar buiten. Is er net iets ergs gebeurd? Wacht hij ergens op? Kijkt hij genietend naar de bomen die in de wind bewegen? Is hij in gedachten verzonken? Of kijkt hij wat voor weer het is, zodat hij zo zijn honden kan gaan uitlaten? 

Deze beelden laten weinig zien, maar verbeelden des te meer. Over deze poëtische verbeelding gaat deze analyse van mijn zesde verzameling uit het Witte Huis-fotoachief van Pete Souza. 

   

Foto’s: Pete Souza/the White House

Foto’s: Pete Souza/the White House

Je ziet bijna niet dat het Obama is die op de foto’s staat. De afstand waarvan hij is gefotografeerd, maakt hem klein in de ruimte. Zoals in de schilderkunst ten tijde van de romantiek de mens werd afgebeeld als een nietig wezen in de overweldigende wonderen van de zo wordt hier het fysieke voorkomen van de president tegen het licht van zijn zeer omvangrijke verplichtingen gehouden. 

Dat zie je ook letterlijk op de foto’s. Op sommige beelden lijkt het donker binnen, maar dat zal het in werkelijkheid niet zijn. Contrast, vergroot door tegenlicht, is een van de gereedschappen van een fotograaf. Wat met het blote oog nog goed zichtbare vormen zijn, wordt op de foto een silhouet door tegenlicht. De donkere beelden zijn mysterieus. Zwaar en beladen. Het kan niet anders of hier wordt over belangrijke dingen nagedacht. Esthetiek is een mooi gereedschap voor beeldvorming. 

De neoclassisistische interieurs maken de kamers tot gewichtige ruimtes met een historisch tintje. Te midden van al die macht en pracht staat een man in ruststand. Hij heeft meestal zijn handen in zijn zakken, of op zijn rug. Hoewel in elke kamer vele ramen zijn, heeft hij duidelijk zijn voorkeuren. Het zal met het uitzicht te maken hebben, dat bij sommige ramen wordt belemmerd door de bomen. 

 

Foto’s: Pete Souza/the White House

Foto’s: Pete Souza/the White House

Soms lijkt hij meer voor zich uit te staren, achteroverleunend en zijn gezicht gericht op de lucht. Op andere momenten lijkt hij door zijn naar voren gebogen houding echt naar iets te kijken. Maar waar hij precies naar kijkt, weten we niet. Dat is juist de kracht van deze beelden. Een raam suggereert een buitenwereld. Waar een deur nog toegang biedt tot die buitenwereld, is een raam doorzichtig en tegelijk een hermetisch sluitende Denk maar aan het beeld van een kind dat buiten zijn vriendjes ziet spelen, terwijl hij binnen zijn huiswerk moet maken. Binnen gelden regels, buiten lonkt de zorgeloze vrijheid. Zou Obama niet soms ook een dag even geen president willen zijn?

Nog even over dat alles-doorlatende materiaal, het glas in de ramen. Als je goed kijkt - vooral bij een paar ramen is het goed zichtbaar - is tot op ongeveer twee meter boven de grond nog een soort voorzetglas zichtbaar aan de binnenkant van het raam. Toen het Witte Huis werd gebouwd, hadden ze misschien nog geen kogelwerend glas. Zou deze extra laag glas wel een kogel kunnen tegenhouden? 

 

Foto’s: Pete Souza/the White House

Foto’s: Pete Souza/the White House

Het is een wij-zij-gevoel. Er is geen contact. Wat er ook gebeurt binnen, buiten zal alles ongestoord doorgaan. Maar ook andersom. Want ook al sneeuwt het buiten, de president zou de hele dag in zwembroek rond kunnen lopen, als hij dat zou willen. Maar de kleren van de president verraden geen jaargetijden, want binnen is het altijd even warm. Alleen details als een kerstboom geven een gevoel van het verstrijken van de tijd. 

Meestal lijkt hij alleen te zijn in de ruimte, maar aan de rand van het beeld of in de weerspiegeling van glas zijn andere mensen te zien. Het zal er dus ook niet altijd zo stil zijn als de beelden suggereren. 

Dat wij-zij-gevoel is in het geval van Obama eigenlijk een ik-zij-gevoel. Dat is wat de foto’s uit deze verzameling verbeelden. De ruimtes met neoclassicistische uitstraling: hij treedt in de voetsporen van zijn voorgangers. De president klein, de ramen gigantisch: hij heeft zijn leven in dienst gesteld van zijn taak. Het spel met het licht: zijn verplichtingen zijn gewichtig. Het eenzaam staren naar de onbezorgde buitenwereld: alleen hij en zijn voorgangers kennen het gewicht van deze zware taak. 

It’s lonely at the top.

 

Foto’s: Pete Souza/the White House

Foto’s: Pete Souza/the White House

Verzameling 10: Obama en de grote uitzondering In mijn tiende en laatste verzameling foto's van Witte Huis-fotograaf Pete Souza aandacht voor die ene foto die afwijkt van alle andere foto's van de Amerikaanse president Barack Obama. Een uitzondering, die juist laat zien hoe sterk de beeldvorming rondom zijn persoon is. Lees hier het stuk

Verzameling 9: Obama en de lachwekkende lach Glimlachen moet hij de hele dag. Lachen, en mensen laten lachen, doet hij ook vaak. Maar heeft de Amerikaanse president Barack Obama ook echt humor? Tijdens mijn één na laatste speurtocht door het enorme fotoarchief van huisfotograaf Pete Souza vond ik het bewijs. Lees hier het stuk

Verzameling 8: Obama en de selfish selfies Wat doe je als president Barack Obama langsloopt? Een foto maken natuurlijk, het liefst met jezelf erop. En de president weet alles van selfies. Lees hier het stuk

Verzameling 7: Als de president van huis is, danst de First Lady Vaker dan haar man staat Michelle Obama raar op de foto. Hoewel dat spontaan lijkt, is het dat juist niet. Want ook de First Lady heeft een agenda, en ook zij gebruikt beeldvorming om dat te verkopen. Lees hier verzameling 7

Verzameling 5: Obama en zijn geheim in de liefde In deze vijfde verzameling foto's van Witte Huis-fotograaf Pete Souza aandacht voor foto's van Obama met zijn vrouw, Michelle. Terwijl de hele wereld meekijkt omhelst hij haar. En het werkt. Lees hier het stuk

Verzameling 4: Obama en de vliegende baby’s Fotograaf van het Witte Huis Pete Souza weet: kinderen zijn goed voor Barack Obama's imago. In zijn archief vind je daarom eindeloos veel foto's van de president poserend met vliegende baby's en smeltende ouders. De vraag is: waarom doen andere wereldleiders dat nooit? Lees hier het stuk

Verzameling 3: Obama voert graag het hoogste woord In het Witte Huis-fotoarchief van Pete Souza is Obama tijdens vergaderingen meestal degene die spreekt. Door foto's van verschillende soorten vergaderingen met elkaar te vergelijken, wordt zichtbaar dat de setting steeds informeler wordt naarmate de concentratie van macht toeneemt. Lees hier het stuk

Verzameling 2: Obama eet een hamburger Hoe president Obama in beeld komt, wordt altijd zorgvuldig geregisseerd. Zelfs als hij spontaan een hamburger gaat eten. De fotograaf probeert de uitstraling van macht zo klein mogelijk te maken. Lees hier het stuk

Verzameling 1: Obama aan het werk De meeste foto's die de fotograaf van het Witte Huis Pete Souza van Barack Obama maakt, spelen zich af in The Oval Office. Het blijkt het ideale decor voor de macht van de president. Lees hier het stuk

Intro: De Witte Huis-fotograaf Barack Obama kennen we door de foto's die van hem zijn gemaakt. Pete Souza is Witte Huisfotograaf en legt alle gangen van de president vast. Dat blijkt een machtig middel in de beeldvorming. Lees hier het introducerende verhaal