Hoe het Kieskompas de Europese verkiezingen in een PVV-frame plaatst

‘Nederland moet uit de euro.’ Dit is stelling één uit het Kieskompas dat ons wil helpen bij het maken van een keuze bij de Europese verkiezingen van 22 mei.

Waarom opent het Kieskompas juist hiermee? Een eerste vraag zet de toon. En er is maar één partij in Nederland die dit in het verkiezingsprogramma heeft: de PVV. In veel van de vragen keert het frame ‘erin’ of ‘eruit’, de zachte variant ‘meer’ of ‘minder’ en de oordelende versie ‘goed’ of ‘slecht’ terug.

Erin of eruit: ‘Nederland moet uit de Europese Unie stappen.’ Opnieuw: alleen de PVV en splinterpartij Artikel 50 maken die radicale keuze. Meer of minder: ‘Europese integratie is te ver gegaan, bepaalde bevoegdheden moeten aan de lidstaten terug worden gegeven.’ Goed of slecht: ‘Lidmaatschap van de EU is tot nu toe voornamelijk slecht geweest voor Nederland.’

En dan zijn er nog de vragen rondom een ander favoriet PVV-thema: immigratie. ‘Om Nederlandse werknemers te beschermen, moet ons land zijn grenzen sluiten voor Oost-Europese arbeiders.’ Het wordt saai: alleen de PVV wil de grenzen dichtgooien. ‘Multiculturalisme is goed voor Nederland.’ Geen enkele partij heeft dit woord in het programma, maar welke politici er een afkeer van hebben, laat zich raden. ‘De islam vormt een bedreiging voor de Nederlandse waarden.’ Aan welke partij denken we dan?

Volgende week hoop ik een stuk te schrijven over de vraag welke Europese keuzes er achter de vragen in stemwijzers schuilgaan en wat de Europese Unie al aan beleid heeft op de aangesneden thema’s. Maar dit wil ik alvast kwijt: stemwijzers zijn geen neutrale gidsen die de kiezer naar de partij loodsen waarmee hun standpunten het meest overheenkomen. Ze plaatsen de verkiezingen in een bepaald frame. En bij het Kieskompas heeft het er alles van dat dit een PVV-frame is.

Het Kieskompas EUVox 2014
Correspondent Europa tussen macht en verbeelding