44
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whatsapp
E-mail

Jelmer Mommers wil met zijn verhalen de impact van klimaatverandering laten zien en samen met leden van De Correspondent de overgang naar duurzaamheid versnellen.

Je hebt het vast gemist, maar het was deze week ‘de week van de mobiliteit’. Daarom vertonen we Bikes vs Cars, een documentaire over de strijd voor een wereld waarin mensen belangrijker zijn dan auto’s. Deze film uit het Movies that Matter-archief is hier tot en met zondag gratis te zien. Na de film gaan we in gesprek over het vervoer van de toekomst.

Een docu op De Correspondent: Waarom fietsactivisten eigenlijk vredesactivisten zijn

Soms lijkt het alsof de idioten aan het winnen zijn. In sommige stadjes in Amerika passen de eigenaren van monstertrucks hun motoren zo aan dat ze dikke pluimen uit hun uitlaat kunnen blazen. Voor de lol, natuurlijk - en om wandelaars, Priusrijders en fietsers te laten zien dat de weg van hen is.

‘Mensen die het zien, moeten erom giechelen,’ zegt de eigenaar van een truck in ‘Ze vinden het grappig.’

‘Het is bijna een aanval,’ zegt een man die tot twee keer toe door een zogenoemde coal roller werd uitgerookt tijdens een fietstochtje.

Maar het mooie van de wereld is dat er altijd verschillende ontwikkelingen naast elkaar bestaan, dat vooruitgang en achteruitgang met elkaar dansen, en dat dit soort regressie niet zelden een angstige reactie is op stappen in de goede richting.

Het vervoer op aarde wordt namelijk schoner: er rijden steeds meer hybrides en rond, Tesla verkocht al bijna exemplaren van een elektrische auto die het pas eind volgend jaar kan leveren en de regels voor toegestane uitstoot van en worden

De rookpluimen van de coal rollers zijn misschien wel de laatste ademtochten van een tijdperk dat langzaam ten einde komt.

Waarom auto’s (nog) een probleem zijn

Zover is het nog niet. is nog altijd een van de grootste veroorzakers van vroegtijdige en uitlaatgassen zijn daarbij een belangrijke boosdoener. Actiegroep Milieudefensie is in augustus een begonnen omdat de lucht in Nederland niet schoon genoeg Wegen en parkeerplaatsen nemen kostbare stedelijke ruimte in en dagelijks worden talloze mensen getergd door het lawaai van auto’s en door files en verkeersopstoppingen. En de verbranding van fossiele brandstoffen in het verkeer zorgt ook nog eens voor klimaatopwarming.

De documentaire Bikes vs Cars (2015) brengt mensen in beeld die de hegemonie van ‘s werelds favoriete vervoermiddel bevragen.

  • Waarom, vraagt de stoere activiste Aline Cavalcante, is het openbaar vervoer in São Paulo zo duur?
  • Wie, vraagt de heldere auteur Dan Koeppel, heeft de prachtige laten weghalen die in 1900 Los Angeles met Pasadena verbond?
  • Hoe komt het, vraagt de excentrieke professor urban planning Raquel Rolnik, dat we ons haast geen stedelijke ontwikkeling zonder auto’s kunnen voorstellen?

Filmmaker Fredrik Gertten, die eerder naam maakte met de films en reisde de wereld rond om de strijd van deze en andere afwisselend geestige en geëngageerde hoofdpersonen in beeld te brengen. Ze stellen kritische vragen aan politici en pleiten voor massaal gebruik van de fiets en het ov in plaats van de auto.

De opzet van Bikes vs Cars is nogal schematisch (David vs Goliath), maar de geportretteerden maken het tot een sympathieke film. De fantastische brillen van Raquel Rolnit verdienen een eigen verhaal en de taxichauffeur die zich kapot ergert aan fietsers, maar ook toegeeft dat ze best oké zijn, is een mooi figuur.

Het is zondag World Carfree Day, een dag die in het leven is om ‘de dominantie van de auto’ te bekritiseren en alternatieven te Dat leek ons een mooie aanleiding om de film samen te bekijken. Je kunt ‘m hieronder streamen tot en met zondagavond laat. Na de vertoning beantwoordt Geert Kloppenburg van het jullie vragen over duurzame mobiliteit.

Update: de film is nu niet meer te bekijken. Het laatste weekend van de maand komt een nieuwe film online. Hier vind je nu de trailer van Bikes vs Cars, die we in september keken.

Vimeo

Waarom deze fietsfanaten eigenlijk vredesactivisten zijn

Zoals wel vaker met goede documentaires, is het leitmotiv van de film permanent urgent. Vorige week werd bekend dat olie- en gashandelaren Trafigura en BP grof geld verdienen door diesel met veel te hoge gehaltes aan zwavel en benzeen naar Afrika te verschepen, omdat de regels daar minder streng zijn. Zijn de levens van de mensen daar dan dan die van de mensen hier? Zoals de levens van de fietsers in São Paulo minder waard zijn dan die van de automobilisten?

Tegen dat idee komen de activisten in Bikes vs Cars in opstand. Het is geen toeval dat je de woorden ‘liefde’ en ‘vrede’ hoort in de leuzen van de demonstrerende fietsers in São Paulo, waar het grootste deel van de film zich afspeelt. Het is ook geen toeval dat de filmmaker het belangrijkste citaat van activiste Aline Cavalcante – ‘Dit is geen oorlog, dit is een stad’ – aan het eind van de film herhaalt. De strijd ‘tegen de auto’ is onmiskenbaar onderdeel van een grotere strijd voor een Bikes vs Cars gaat over mensen die grip proberen te krijgen op hun omgeving en over hun verlangen naar een systeem dat in de eerste plaats draait om mensen en vrede en toekomstige generaties - en pas in de tweede of derde of tiende plaats om gevestigde belangen.

In een mooi fragment zien we hoe aan het eind van de jaren veertig het geavanceerde tramsysteem van Los Angeles wordt afgedankt. Binnen een paar jaar wordt een groot deel van de trambanen gedemonteerd en worden de trams in de baai gedumpt. Er komen voor in de plaats.

Bedroevende beelden, tot je ze omdraait. Als er belangen achter zitten, kan zelfs infrastructuur binnen korte tijd radicaal veranderen. Dat is in Nederland in de jaren zestig ook gebeurd: binnen tien jaar werd een landelijk gasnet in de grond Als zo’n transitie zo snel de ene kant op kan, dan moet het de andere kant op óók Dat is best hoopgevend.

Hoe willen we het duurzame vervoer van de toekomst vormgeven?

Laten we dus verder praten over het vervoer van de toekomt. Wat zou er in Nederland en elders moeten veranderen? Welke voordelen heeft een transitie naar schoon vervoer? Heeft het nog zin om nieuwe snelwegen aan te leggen? Wat zullen we doen met de ruimte die vrijkomt als we binnensteden autoluwer maken? Hoe zorgen we dat het ov beter wordt?

leidt het van actie-organisatie voor duurzaamheid Urgenda. Hij is goed ingevoerd in de krochten van de Nederlandse mobiliteitssector en al jaren pleitbezorger van duurzaam vervoer. Hij zal komende zondag jullie vragen beantwoorden en zich in het gesprek over het duurzame transport van de toekomst mengen.

Wil je een mailtje ontvangen als ik een nieuw verhaal publiceer? Dat kan! Bij iedere noemenswaardige nieuwe publicatie over klimaat & energie op De Correspondent stuur ik een nieuwsbrief uit. Meld je hier aan om die mails te ontvangen (gemiddeld eens in de tien dagen en hoogstpersoonlijk). Meld je hier aan

Meer lezen?

Elke dag vechten talloze mensen voor een leefbare wereld In het vliegtuig naar Barcelona bekroop me het gevoel dat de samenleving één kant op dendert: meer toerisme, meer consumptie, meer uitstoot. Maar dat is niet het hele verhaal. Lees de column van Jelmer hier terug De blijvende Europese boodschap van de man die Volkswagen wél durfde aan te pakken Eén Europees politicus waagde het Volkswagen te straffen met de hoogste boete die de Europese Commissie ooit had uitgedeeld. Karel Van Miert was zijn naam, en over deze oud-eurocommissaris verschijnt vandaag een biografie. We kunnen nog veel van hem leren. Lees het verhaal van Tomas hier terug Deze Nederlandse oliereus transporteert vervuilde olie naar Afrika. Maar een Kamervraag is er nooit over gesteld Het Rotterdamse Vitol is - opnieuw - in opspraak geraakt. Het bedrijf blijkt zeer giftige olie naar Afrika te exporteren. Vitol heeft een lange geschiedenis van handel met dubieuze regimes en schimmige praktijken. Toch kent nagenoeg niemand in Nederland het. Lees het verhaal van Maurits & Tomas hier terug De klimaatdocu van Naomi Klein is zwart-wit en eenzijdig. En toch moet je hem kijken De nieuwe klimaatdocumentaire This Changes Everything van sterauteur Naomi Klein en regisseur Avi Lewis is geen grote cinema. Maar de belangrijkste boodschap staat als een huis: het is een keuze om de wereld te accepteren zoals die nu toevallig is. Lees het verhaal van Jelmer hier terug

Benieuwd naar de rest van het artikel?

Dan kun je gewoon verder lezen. Wij geloven niet in betaalmuren, omdat we het belangrijk vinden dat onze journalistiek zoveel mogelijk mensen bereikt. Wil jij toegang tot alle verhalen? Word dan lid!

Ik word lid Eerst verder lezen

In gesprek:
Jelmer Mommers
Correspondent Klimaat & Energie Geverifieerd door de redactie
Heb je vragen over duurzaam vervoer? Geert Kloppenburg geeft zondag antwoord.