28
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whatsapp
E-mail

Jelmer Mommers wil met zijn verhalen de impact van klimaatverandering laten zien en samen met leden van De Correspondent de overgang naar duurzaamheid versnellen.

Europa blijft inzetten op aardgas, terwijl we nu al meer pijpleidingen hebben dan we gebruiken. Een nieuw rapport onthult een van de belangrijkste redenen: de enorme lobbykracht van de gasindustrie.

Deze machtige lobby zorgt ervoor dat Europa nog steeds voor gas kiest

De Europese topbestuurders die besluiten over energie en klimaat, zitten met de fossiele industrie om tafel als met belangenbehartigers

Uit een nieuwe inventarisatie blijkt dat lobbyisten van de gasindustrie de afgelopen 460 vergaderingen hebben gehad met de twee commissarissen die verantwoordelijk zijn voor klimaat- en energiebeleid in de EU.

Vertegenwoordigers van groene non-gouvernementele organisaties kwamen niet verder dan 51 ontmoetingen met de commissaris voor Energie en met de vice-president voor de

Dit verhaal gaat over de gevolgen van dit gigantische verschil en over de machtige lobby van de Europese gasindustrie.

We doen te weinig, maar er liggen grote kansen

Er gebeurt nog altijd veel te weinig om de opwarming te beperken tot het in Parijs afgesproken doel van Naar verwachting behalen overheden met hun huidige beleid maar ongeveer 30 procent van de uitstootvermindering die in 2030 nodig is om een

Dat stelt het milieubureau van de Verenigde Naties (UNEP) in het dinsdag gepubliceerde In dit jaarlijkse rapport kijkt het milieubureau naar het nog altijd bestaande

Het goede nieuws is dat er overal kansen liggen om de uitstoot verder terug te brengen:

Zoals je ziet liggen de meeste kansen bij de energiesector. Het VN-milieubureau noemt bijvoorbeeld windmolens en zonnepanelen als

‘Inzetten op aardgas’ staat niet in het lijstje van mogelijke maatregelen. Dat klinkt misschien logisch, omdat aardgas een fossiele brandstof is die dus nooit een ‘oplossing’ kan zijn tegen klimaatverandering.

Toch is dat precies wat bedrijven als Shell en ExxonMobil maar blijven zeggen. Gas wordt door hen nog steeds verkocht als ‘de schoonste fossiele brandstof,’ als ‘brug’ tussen steenkool en een groene toekomst en als ‘partner’ van schone energie uit zon en wind.

Hoe de lobby van de gasbedrijven werkt

Dat verhaal wordt door de gasindustrie in heel Europa verteld. De Brusselse lobbywaakhond Corporate Europe Observatory (CEO) liet dat dinsdag zien in In The Great Gas Lock-in beschrijven onderzoekers Belén Balanyá en Pascoe Sabido hoe de gasbedrijven beleidsmakers in Europa ervan hebben overtuigd dat gas een ‘oplossing’ is.

Dit zijn de hoofdpunten van hun analyse:

De gassector heeft enorme lobbykracht. Vertegenwoordigers van de gassector gaven in 2016 meer dan 100 miljoen euro uit aan lobbyisten in Brussel, stelt CEO op basis van gegevens uit het lobbyregister van de EU. Gasbedrijven hadden meer dan 1.000 lobbyisten in dienst. Organisaties die zich inzetten voor duurzaamheid, hadden slechts 3,4 miljoen euro te besteden en slechts 100 mensen in dienst.

Niet alleen directe werknemers van gasproducenten zoals Shell en ExxonMobil Volgens de inventarisatie van CEO lobbyden er in 2016 ook 346 mensen van 61 gashandelsorganisaties. Er waren bovendien 37 consultancy’s actief namens 60 spelers

Overheden werken gretig mee. De EU werkt - deels op basis van deze lobby en deels uit eigen beweging – keer op keer mee aan de bouw van nieuwe gasinfrastructuur. Aardgas is een belangrijk onderdeel van de Energie Unie waar sinds 2015 aan wordt gewerkt, en de Europese Commissie presenteert

Terwijl: er is al voldoende gasinfrastructuur. De verwachtingen voor toekomstige aardgasconsumptie liggen in Europa al jaren hoger dan De vraag naar gas is vandaag 13 procent lager dan in 2010. De infrastructuur die er in Europa ligt voor aardgas, heeft al voldoende capaciteit om aan de vraag te voldoen.

Er is zelfs sprake van overcapaciteit: er liggen meer pijpleidingen dan nodig is om aardgas te importeren. Ook de terminals voor vloeibaar aardgas (LNG), die gas verwerken dat per schip over zee wordt aangevoerd, draaien slechts op 25 procent van hun vermogen.

Zelfs als de aanvoer over land zou stokken – bijvoorbeeld omdat Rusland de gaskraan dichtdraait - hebben we dus al voldoende opties

Toch blijft de industrie lobbyen voor méér. De gassector gebruikt zijn lobbykracht en toegang tot Europese bestuurders om nieuwe projecten van de grond te krijgen. Zo kan een zelf voorstellen aan welke ‘projecten van gemeenschappelijk belang’ de Europese Commissie De gevolgen:

  • De lijst van voorgenomen gasprojecten lijkt op de wenslijst van de industrie, schrijft CEO;
  • De gashandel met dubieuze regimes – in Azerbeidzjan en Algerije bijvoorbeeld – wordt opgevoerd;
  • Voor de bouw van nieuwe pijpleidingen

Zo raken we vastgeklonken aan aardgas. Het toekomstscenario dat volgt uit bovenstaande, kun je eenvoudig schetsen: omdat er zoveel is geïnvesteerd, ontstaat er een belang om de aardgasinfrastructuur ‘op’ te gebruiken en te zorgen dat gas kan blijven concurreren met andere energiebronnen. Gas ontwikkelt zich op deze manier tot concurrent van de duurzame energiebronnen waar het volgens de industrie een ‘partner’ van zou zijn.

Een ander scenario is dat duurzame bronnen de concurrentiestrijd winnen, waarna al die investeringen in gasinfrastructuur

CEO stelt dus voor de lobby aan banden te leggen en een moratorium in te stellen op de bouw van nieuwe gasinfrastructuur. Al langer is bekend dat dat de enige manier is om aan de klimaatdoelen uit het Verdrag van Parijs

Een tweede pijnpunt van de gasbedrijven: methaan

Niet alleen CEO trekt van leer tegen de gasindustrie. Het vooraanstaande Internationaal Energie Agentschap (IEA) heeft de gasbedrijven eerder deze maand over de uitstoot van methaan.

Dat zit zo. Bijna de hele lobby – en de geloofwaardigheid – van de gasindustrie leunt op het argument dat aardgas ‘beter’ is voor het klimaat dan steenkool, omdat bij de verbranding van gas 40 procent minder CO2 vrijkomt dan bij kolen.

Maar er komt steeds meer aandacht voor het feit dat de relatieve klimaatwinst van aardgas wegvalt wanneer er methaan weglekt, een broeikasgas dat weliswaar sneller vervliegt dan CO2, maar in de atmosfeer

Methaan is het hoofdbestanddeel van aardgas, en het lekt weg – soms soms per ongeluk – tijdens de winning, transport en consumptie van aardgas. De concentratie methaan in de atmosfeer is nu ongeveer tweeënhalf keer zo hoog als vóór de industriële revolutie, en dat is behalve aan de landbouw en de veehouderij voor een belangrijk deel Gemiddeld gaat 1,7 procent van het aardgas dat wordt gewonnen de lucht in, waardoor de methaanconcentratie stijgt.

Volgens het IEA is het technisch haalbaar om driekwart van deze methaanuitstoot te voorkomen. Bijna de helft van de maatregelen die daarvoor nodig zijn, levert de gasbedrijven zelfs geld op omdat er minder van het kostbare aardgas verloren gaat. Het is een ‘dwingend argument voor verdere actie,’ schrijft het IEA. De klimaatwinst is vergelijkbaar met het onmiddellijk uitschakelen van

(Het grote belang van de methaanuitstoot is overigens nog niet overal doorgedrongen. Zo schreef de Volkskrant laatst dat er bij aardgaswinning.)

Gasbedrijven zeggen inmiddels hardop meer aan de methaanuitstoot Shell zegt het probleem al En alle Nederlandse gasbedrijven dat ze willen Toch blijft de lobby voor gas als ‘oplossing’ een Orwelliaanse omdraaiing van wat het spul werkelijk voor het klimaat betekent.

Er zijn betere oplossingen

We hebben inmiddels de technologie om een duurzame energievoorziening te bouwen die binnen de grenzen van de planeet opereert. In het Emissions Gap Report van het VN-milieubureau staan talloze maatregelen die overheden nu kunnen nemen om de uitstoot te beperken en onze toekomst veilig te stellen.

We komen al een heel eind, schrijft het VN-bureau, als overheden simpelweg meer investeren in zonnepanelen en windenergie, in zuinigere auto’s en apparaten, in goed bosbeheer en het stoppen van ontbossing.

Het zou zonde zijn als beleidsmakers die opties laten liggen omdat ze te veel met de gasindustrie om tafel zitten.

Elke week een mail ontvangen? Als correspondent Klimaat en Energie wil ik de impact van klimaatverandering laten zien en de overgang naar duurzaamheid versnellen. Meld je hier aan om op de hoogte te blijven

Lees verder:

Ook na het klimaatakkoord van Parijs blijft de Europese Commissie hunkeren naar gas De historische klimaatconferentie in Parijs mag zijn onthaald als het einde van het fossiele tijdperk, Europa maakt zich voorlopig vooral druk over het veiligstellen van de gastoevoer. In plaats van vol in te zetten op de omslag naar duurzame energiebronnen. Lees het verhaal van Tomas hier terug Zo beïnvloeden olie- en gasbedrijven het Nederlandse onderwijs Fossiele-energiebedrijven zoals Shell en Gasterra benadrukken in lesmateriaal voor scholen de voordelen van gas. De overheid legt ze geen strobreed in de weg. Lees het verhaal van Jelmer hier terug

Benieuwd naar de rest van het artikel?

Dan kun je gewoon verder lezen. Wij geloven niet in betaalmuren, omdat we het belangrijk vinden dat onze journalistiek zoveel mogelijk mensen bereikt. Wil jij toegang tot alle verhalen? Word dan lid!

Ik word lid Eerst verder lezen