De Correspondent leest voor
Jelmer Mommers - Kleine moeite, groot resultaat: zo stap je over naar duurzame energie
SoundCloud
Luister hier naar een voorgelezen versie van dit artikel

‘Stop met het gebruiken van je kapitaal om een klimaatcrisis te financieren.’

Met die leus overtuigde de 72-jarige Frank van Beuningen een groep vermogende Nederlanders om hun investeringen uit olie, gas en kolen De groep van 21 beleggers zegde in maart 2019 toe hun gezamenlijke vermogen van 200 miljoen euro voortaan in duurzame oplossingen te investeren,

Daarmee voegen de Nederlanders zich bij een wereldwijde beweging van investeerders die zich realiseren dat het onacceptabel is om nog langer winst te maken met het veroorzaken van gevaarlijke klimaatopwarming. De technische term hiervoor is ‘divesteren’, oftewel: investeringen van de hand doen omdat je more­le of politieke bedenkingen hebt.

Onder druk van de wereldwijde divestmentbeweging besluiten steeds meer investeerders die In september 2018 hadden in totaal bijna duizend institutionele beleggers met een gezamenlijk vermogen van 6,24 biljoen dollar toegezegd ‘fossielvrij’ Een kapitaalverschuiving die keihard nodig is om de aarde leefbaar te houden.

En waar ieder huishouden aan mee kan doen. Zelfs als je niet steenrijk bent.

VPRO Tegenlicht selecteerde videoportretten over voorlopers op het gebied van duurzame energie, die aansluiten bij dit verhaal.

YouTube
Fanatiek energie besparen – een videoportret van VPRO Tegenlicht.

Wat financier jij via je energierekening?

Dat brengt me op je energierekening. Want zolang je maandelijks geld overboekt naar een fossiel energiebedrijf, gebruik je feitelijk ook jouw ‘kapitaal’ om de klimaatcrisis te financieren.

Stoppen met het verbruik van aardgas is voor de meeste huishoudens niet direct een mogelijkheid – dat vraagt een flinke investering of een verplichting van de overheid.

Maar kiezen voor een duurzame stroomfabrikant? Dan kun je snel regelen en het kost (meestal) niets extra’s.

Je kunt op je energierekening eenvoudig zien of je ‘grijze’ stroom gebruikt die is opgewekt in kolen­ en gascentrales. Als je al groene stroom afneemt, check dan of die ook echt in eigen land is geproduceerd. Dat kan online met de (of in België via

Het kan namelijk goed zijn dat je stroom ‘groen gemaakt’ is via de inkoop van certificaten uit het buitenland.

YouTube
Minimalistisch ecoleven – een videoportret van VPRO Tegenlicht.

Waarom niet alle groene stroom ook echt ‘groen’ is

Ik maak een kort uitstapje om dat uit te leggen. In Euro­pa zijn veel stroomproducenten aangesloten bij het Renewable Energy Certificate System (RECS), een vrijwillig initiatief voor de handel in groenestroomcertificaten. Voor elk geproduceerd megawattuur aan duurzame energie wordt binnen dit systeem één groencertificaat verstrekt. Die certificaten mogen vervolgens onderling worden ver­handeld.

Het achterliggende idee is nobel: hoe meer stroomverbruikers kiezen voor groene stroom met bijbehorende certificaten, hoe hoger de vraag naar duurzame energie. Maar zo werkt het helaas nog niet.

In Noorwegen bijvoorbeeld wordt nu al bijna alle stroom duurzaam opgewekt met waterkrachtcentrales in de fjorden. Noorse consumen­ten weten dat hun stroom groen is, en ze zijn dus niet geïnteresseerd in de bijbehorende certificaten. Nederlandse en Belgische energie­producenten die hun consumenten een groene optie willen bieden, kopen deze certificaten daarom massaal op. Het gevolg? De stroom uit jouw stopcontact komt van een kolen-­ of gascentrale in de buurt, maar dankzij certificaten uit het buitenland mag die als ‘groen’ aan je wor­den verkocht.

Deze handel in groencertificaten zou pas effect sorteren als alle klanten – dus ook de Noorse – voor groene stroom mét bijbehorende certificaten kiezen. Maar zolang niet iedereen in Europa dat doet, draagt deze handel nauwelijks bij aan de productie van extra groene energie. Overheidsbeleid is daarvoor doorslaggevend: dat bepaalt bijvoorbeeld of er voldoende stroomaansluitingen voor nieuwe wind­- en zonneparken zijn.

YouTube
Zelf energie opwekken én gebruiken – een videoportret van VPRO Tegenlicht.

Geld op groen – om te beginnen je energiecontract

Maakt je energieleverancier dan niets uit? Toch wel. Als je kiest voor een energieleverancier of ­coöperatie die lokaal investeert in groene stroom, zonder gebruik te maken van ingekochte groencertificaten, dan draag je met elke afschrijving van je energierekening bij aan het werk van een echt groen energiebedrijf.

Als je niet weet welke aanbieder je moet hebben: Greenpeace zet voor zowel als jaarlijks op een rij hoe alle energie­leveranciers presteren op duurzaamheidsgebied. Je kunt ook kiezen voor een

Dus check of je groene stroom hebt, en zo niet: plan een (half) uurtje in je agenda om dat te regelen.

Daarna nog meer doen? Het mooie van overstappen naar een echt groene energieleveran­cier is dat de achterliggende logica op veel meer plekken toepasbaar is. In drie woorden: geld op groen.

Waarom stoppen bij een groen ener­giebedrijf? Je kunt ook overstappen naar een bank die belooft al je spaargeld te investeren in duurzame projecten – en bijvoorbeeld geen euro in nieuwe kolenmijnen te stoppen. De Eerlijke Geldwijzer helpt je hiermee

Als je pensioen opbouwt, kun je bij je pensioenfonds informeren of jouw oudedagvoorziening eigenlijk wel ‘fossielvrij’ wordt belegd. Zo niet, dan kun je daarover klagen bij je pensioenfonds. Het Eerlijk Pensioenlabel vertelt je hoe klimaatbewust jouw pensioenbeheerder het nu

Met iedere euro die jij naar duurzaamheid weet te schuiven, ver­snel je de kapitaalverschuiving die eerder door de divestment­cam­pagne is ontketend.

Met dank aan VPRO Tegenlicht voor het selecteren van videoportretten bij dit verhaal. Zie de Tegenlicht-website voor

Meer doen? Vorige week schreef ik over de impact van Volgende week: de impact van groener reizen.

Deze tekst is een bewerking van een passage uit ‘Hoe gaan we dit uitleggen – Onze toekomst op een steeds warmere aarde’, dat op 4 juni is verschenen.

Meer lezen?

Dit is de succesvolste klimaatcampagne ooit (en jij kunt meedoen) Mainstream investeerders keren de fossiele industrie de rug toe. Ze komen in beweging door keiharde druk van de activisten van 350.org en hun divestment-beweging. Een portret van de succesvolste klimaatcampagne ooit - en hoe jij er zelf aan mee kunt doen. Lees hier mijn verhaal over de divestment-beweging

Meer, beter, rijker: duurzaamheid is dé nieuwe bron van vooruitgang Het klimaatdebat draait veel te vaak om verliezen en verboden. Van ‘de groenen’ mogen we geen vlees meer eten en niet meer vliegen, zo gaat het verhaal. Dat is jammer, want echte duurzaamheid is een vorm van vooruitgang voor iedereen. Het is een verhaal van meer en beter. (Liever luisteren? Dat kan ook.) Lees het verhaal van Jelmer hier terug